| | | | :-: | :-: | | Laatst bijgewerkt op : 24 juli 2019Auteur : Subcommissie Vlaamse fiscaliteit van de commissie ondernemingsrechtFiscaal recht – Vlaams Gewest - Registratierechten – Schenkingsrecht – Schenking van activa van een familiale onderneming of van aandelen van een familiale vennootschapVoor een uitgebreide commentaar, zie H. Pelgroms, "Vlaamse registratie- en successierechten: schenking en vererving van familiale ondernemingen en van aandelen van familiale vennootschappen – Nieuw regime vanaf 1 januari 2012", eNotariaat, Bericht nr. 8153, 29 december 2011 en H. Pelgroms, "Vlaamse overheid - Vlaamse registratie- en erfbelasting – Inwerkingtreding aanpassing VCF aan WVV", eNotariaat, Bericht nr. 14795, 30 april 2019.Zie ook Omzendbrief VLABEL 2015/2, 15 december 2015, B.S. 31 december 2015, ed. 1, blz. 81753 (en korte samenvatting van de omzendbrief in S. Roeland, "VCF – Schenkbelasting – Overdracht van familiale ondernemingen of van aandelen van een familiale vennootschap – Omzendbrief aangaande de interpretatie van de regelgeving", eNotariaat, Bericht nr. 12956, 31 december 2015,).Toelichting bij de clausulesDeze clausule werd opgemaakt binnen de subcommissie Vlaamse fiscaliteit van de commissie Ondernemingsrecht. Het uitgangspunt van de commissie bij het opstellen van deze modelclausule wasom niet louter te verwijzen naar de artikelen van de nieuwe Vlaamse Codex,om niet de ganse wetsbepaling(en) in de clausule op te nemen, behoudens indien de wet dit vereist,om niet alle grondvoorwaarden tot verkrijging en tot behoud tot in detail op te nemen, doch slechts een soort samenvatting (deze, evenals de nuances, moeten natuurlijk wel duidelijk toegelicht worden door de notaris). Niets belet dat deze clausules toch aangevuld worden met bijkomende voorwaarden die in de wet zijn ingeschreven (hieronder aangegeven in het blauw) of met bijkomende informatie die de notaris heeft verstrekt in het kader van zijn informatieplicht.Zo vereist artikel 3.12.3.0.1. VCF niet dat in de fiscale verklaring een verbintenis wordt aangegaan m.b.t. de voorwaarden tot behoud (die terug te vinden zijn in artikel 2.8.6.0.6. VCF).Bij schenking van activa van een familiale onderneming vereist artikel 3.12.3.0.1, § 5, eerste lid, 3° VCF dat de activa van de familiale onderneming duidelijk worden omschreven en dat wordt verwezen naar de boekhouding en, als het onroerende goederen betreft, dat wordt vermeld of ze al dan niet hoofdzakelijk voor bewoning worden aangewend of zijn bestemd. Bij schenking van aandelen van een familiale vennootschap. We zijn er bij de redactie van de modelclausule van uitgegaan dat deze omschrijving reeds is opgenomen in het voorwerp van de schenking en de staat van schatting cf. artikel 948 BW en dat deze niet nog eens moet herhaald worden in de fiscale clausule.Als toepassing gemaakt wordt van het eerste lid, en om de vrijstelling, vermeld in artikel 2.8.6.0.3, te kunnen verkrijgen, moeten de volgende bescheiden binnen zeven dagen vanaf de werkdag die volgt op de datum van registratie van de authentieke akte van de schenking bij de bevoegde entiteit van de Vlaamse administratie ingediend zijn: kopieën van de goedgekeurde jaarrekeningen van de drie boekjaren die voorafgaan aan de authentieke akte van de schenking, opgemaakt overeenkomstig de vigerende boekhoudwetgeving van de plaats waar de maatschappelijke zetel gevestigd is als de maatschappelijke zetel van de onderneming of vennootschap niet in België ligt; kopieën van het rechtsgeldige aandelenregister of, bij gebrek daaraan, de door alle aandeelhouders ondertekende notulen van de laatste algemene vergadering die voorafgaat aan de authentieke akte van schenking, waaruit op ondubbelzinnige wijze de participaties blijken, vermeld in artikel 2.8.6.0.3, §1; een kopie van de laatste door de schenker ingediende fiscale aangifte voor de personenbelasting wat familiale ondernemingen betrefteen kopie van de gecoördineerde statuten, zoals die van toepassing zijn op de datum van de authentieke akte van de schenking (art. 3.12.3.0.1, § 5, tweede lid VCF)Indien een voorafgaand attest is bekomen conform artikel 3.12.0.0.1 VCF, moeten de stukken niet meer systematisch worden overgemaakt. In dat geval mag u in de akte en/of in het vrije commentaarveld in eRegistration verwijzen naar het attest. Indien Vlabel extra info wenst, zal dat bijkomend opgevraagd worden.Indien de fiscale verklaring zou gebeuren door de notaris (cf. art. 3.13.1.2.1, eerste lid VCF), kan in deze verklaring best toegevoegd worden dat vraag tot toepassing van het gunstregime en de verklaringen door de notaris gebeurt in naam van de partijen.Fiscale verklaring van de partijenHypothese 1: schenking van een familiale onderneming en alle geschonken activa kunnen genieten van de vrijstellingDe partijen vragen om toepassing van de vrijstelling voorzien in artikel 2.8.6.0.3, § 1 VCF en verklaren dat de voorwaarden vervuld zijn, te weten de schenking van \[de volle eigendom\] \[de blote eigendom\] \[het vruchtgebruik\] van de activa die door de schenker of zijn partner beroepsmatig zijn geïnvesteerd in de familiale onderneming.Bijkomende vermeldingen betreffende de onderneming:1° benaming: \#2° ondernemingsnummer: \#De waarde van de geschonken activa bedraagt: \#\[Er werd voor de vrijstelling een attest bekomen op \# met de volgende referenties: \#\]Hypothese 2: schenking van een familiale onderneming met daarin begrepen een onroerend goed dat hoofdzakelijk voor bewoning wordt aangewend of is bestemd (en dus niet kan genieten van de vrijstelling)De partijen vragen om toepassing van de vrijstelling voorzien in artikel 2.8.6.0.3, § 1 VCF voor een deel van de geschonken activa en verklaren dat de voorwaarden vervuld zijn, te weten de schenking van \[de volle eigendom\] \[de blote eigendom\] \[het vruchtgebruik\] van de activa die door de schenker of zijn partner beroepsmatig zijn geïnvesteerd in de familiale onderneming.Bijkomende vermeldingen betreffende de onderneming:1° benaming: \#2° ondernemingsnummer: \#De partijen verklaren dat alle hierboven beschreven activa deel uitmaken van de familiale onderneming doch dat het volgend onroerend goed hoofdzakelijk voor bewoning wordt aangewend of is bestemd en dus niet kan genieten van de vrijstelling: \#, ter waarde van \#De waarde van de vrijgestelde activa bedraagt: \#\[Er werd voor de vrijstelling een attest bekomen op \# met de volgende referenties: \#\]Hypothese 3: schenking van activa die deel uitmaken van een familiale onderneming samen met andere goederen die geen deel uitmaken van deze onderneming en dus niet kunnen genieten van de vrijstellingDe partijen vragen om toepassing van de vrijstelling voorzien in artikel 2.8.6.0.3, § 1 VCF voor de activa van de familiale onderneming en verklaren dat de voorwaarden vervuld zijn, te weten de schenking van \[de volle eigendom\] \[de blote eigendom\] \[het vruchtgebruik\] van de activa die door de schenker of zijn partner beroepsmatig zijn geïnvesteerd in de familiale onderneming.Bijkomende vermeldingen betreffende de onderneming:1° benaming: \#2° ondernemingsnummer: \#De partijen verklaren dat slechts een deel van de geschonken goederen activa zijn die door de schenker of zijn partner beroepsmatig zijn geïnvesteerd in de familiale onderneming en meer bepaald de activa die hierboven als dusdanig zijn beschreven.De waarde van de goederen die geen deel uitmaken van de familiale onderneming bedraagt: \#De waarde van de vrijgestelde activa bedraagt: \#\[Er werd voor de vrijstelling een attest bekomen op \# met de volgende referenties: \#\]Hypothese 4: schenking van aandelen van een familiale vennootschap en alle geschonken goederen kunnen genieten van de vrijstellingDe partijen vragen om toepassing van de vrijstelling voorzien in artikel 2.8.6.0.3, § 1 VCF en verklaren dat de voorwaarden vervuld zijn, te weten:1° de schenking van \[de volle eigendom\] \[de blote eigendom\] \[het vruchtgebruik\] van aandelen van een familiale vennootschap met zetel van werkelijke leiding in een van de staten van de Europese Economische Ruimte;2° de participatievoorwaardeBijkomende vermeldingen betreffende de vennootschap:1° benaming: \#2° ondernemingsnummer: \#Bijkomende vermeldingen betreffende de aandelen:1° voor- en achternaam van alle mede-aandeelhouders van de schenker en graad van verwantschap met de schenker: \#,2° totaal aantal aandelen: \#, 3° aard van de aandelen: \#,4° aantal aandelen in het bezit van de schenker vóór de schenking: \# \[in volle eigendom\] \[in blote eigendom\] \[in vruchtgebruik\],5° percentage van de stemrechten in het bezit van de schenker vóór de schenking: \#6° aantal aandelen in het bezit van elke mede-aandeelhouder \[aan te geven per mede-aandeelhouder\]: \# \[in volle eigendom\] \[in blote eigendom\] \[in vruchtgebruik\]7° percentage van de stemrechten in het bezit van elke mede-aandeelhouder \[aan te geven per mede-aandeelhouder\] : \#De waarde van de vrijgestelde aandelen bedraagt: \#\[Er werd voor de vrijstelling een attest bekomen op \# met de volgende referenties: \#\]De partijen verklaren dat de schenking enkel de hierboven beschreven vrijgestelde aandelen van de familiale vennootschap betreft.De waarde van de vrijgestelde aandelen van de familiale vennootschap bedraagt: \#\[Er werd voor de vrijstelling een attest bekomen op \# met de volgende referenties: \#\]Hypothese 5: schenking van aandelen van een familiale vennootschap samen met andere goederen (die niet kunnen genieten van de vrijstelling)De partijen vragen om toepassing van de vrijstelling voorzien in artikel 2.8.6.0.3, § 1 VCF en verklaren dat de voorwaarden vervuld zijn, te weten:1° de schenking van \[de volle eigendom\] \[de blote eigendom\] \[het vruchtgebruik\] van aandelen van een familiale vennootschap met zetel van werkelijke leiding in een van de staten van de Europese Economische Ruimte;2° de participatievoorwaardeBijkomende vermeldingen betreffende de vennootschap:1° benaming: \#2° ondernemingsnummer: \#Bijkomende vermeldingen betreffende de aandelen:1° voor- en achternaam van alle mede-aandeelhouders van de schenker en graad van verwantschap met de schenker: \#,2° totaal aantal aandelen: \#, 3° aard van de aandelen: \#,4° aantal aandelen in het bezit van de schenker vóór de schenking: \# \[in volle eigendom\] \[in blote eigendom\] \[in vruchtgebruik\],5° percentage van de stemrechten in het bezit van de schenker vóór de schenking: \#6° aantal aandelen in het bezit van elke mede-aandeelhouder \[aan te geven per mede-aandeelhouder\]: \# \[in volle eigendom\] \[in blote eigendom\] \[in vruchtgebruik\]7° percentage van de stemrechten in het bezit van elke mede-aandeelhouder \[aan te geven per mede-aandeelhouder\] : \#De partijen verklaren dat de schenking ook andere goederen omvat dan aandelen van een familiale vennootschap, namelijk \#, ter waarde van \#De partijen verklaren dat slechts een deel van de geschonken goederen aandelen zijn van een familiale vennootschap die van de vrijstelling kunnen genieten en meer bepaald de aandelen die hierboven als dusdanig zijn beschreven.De waarde van de goederen die niet kunnen genieten van de vrijstelling bedraagt: \#De waarde van de vrijgestelde aandelen van de familiale vennootschap bedraagt: \#\[Er werd voor de vrijstelling een attest bekomen op \# met de volgende referenties: \#\] | Dernière mise à jour : 24 juillet 2019Auteur : Sous-commission fiscalité flamande de la commission Droit des entreprises(la version française est une traduction)Droit fiscal – Région flamande– Droits d'enregistrement – Droit de donation – Donation d'actifs d'une entreprise familiale ou de titres d'une société familiale Pour un commentaire détaillé, voir H. Pelgroms, « Droits d'enregistrement et droits de succession en région flamande : transmission d'entreprises et de titres de sociétés familiales - Nouveau régime à partir du 1er janvier 2012 », eNotariat, Message n° 8153, 29 décembre 2011 et H. Pelgroms, « Autorité flamande - Impôt d'enregistrement et impôt de succession – Entrée en vigueur des modifications du VCF au CSA », eNotariat, Message n° 14795, 30 avril 2019.Voir également Circulaire VLABEL 2015/2, 15 décembre 2015, M.B. 31 décembre 2015, éd. 1, p. 81753 (et bref résumé de la circulaire dans S. Roeland, « VCF – Impôt de donation – Transmission d'une entreprise familiale ou de titres d'une société familiale – Circulaire relative à l'interprétation de la réglementation », eNotariat, Message n° 12956, 31 décembre 2015,).Commentaire des clauses Cette clause a été établie au sein de la sous-commission fiscalité flamande de la commission Droit des entreprises. L'objectif de la commission lors de l'établissement de ce modèle de clause étaitde ne pas renvoyer purement aux articles du nouveau Code flamand,de ne pas reprendre la totalité de la/des disposition(s) légale(s), sauf si la loi l'exige,de ne pas reprendre toutes les conditions de fond d'acquisition et de maintien jusque dans les détails, mais de n'en faire seulement qu'une sorte de résumé (en revanche, ces dernières, ainsi que les nuances, doivent naturellement être expliquées clairement par le notaire). Rien n'empêche que ces clauses soient tout de même complétées par des conditions complémentaires inscrites dans la loi (indiquées ci-dessous en bleu) ou par des informations complémentaires fournies par le notaire dans le cadre de son obligation d'information.Ainsi, l'article 3.12.3.0.1. VCF n'exige pas qu'un engagement soit contracté dans la déclaration fiscale en ce qui concerne les conditions de maintien (que l'on retrouve à l'article 2.8.6.0.6. VCF).En cas de donation d'actifs d'une entreprise familiale, l'article 3.12.3.0.1, § 5, alinéa 1er, 3° VCF exige que les actifs de l'entreprise familiale soient clairement décrits et qu'il soit renvoyé à la comptabilité et, si cela concerne les biens immeubles, qu'il soit mentionné s'ils sont affectés ou destinés principalement ou non à l'habitation. En cas de donation d'actions d'une société familiale. Lors de la rédaction du modèle de clause, nous sommes partis du principe que cette description était déjà reprise dans l'avant-projet de la donation et de l'état estimatif cf. article 948 Code civ. et qu'elle ne doit pas être répétée encore une fois dans la clause fiscale.En cas d'application du premier alinéa, et en vue de pouvoir obtenir une exemption, visée à l'article 2.8.6.0.3, les copies des documents suivants doivent être introduites auprès de l'entité compétente de l'Administration flamande dans un délai de sept jours à compter du jour ouvrable suivant la date d'enregistrement de l'acte authentique de donation : des copies des comptes annuels approuvés des trois exercices qui précèdent l'acte authentique de donation, établis conformément à la législation comptable en vigueur du lieu où le siège social est établi si le siège social de l'entreprise ou de la société ne se situe pas en Belgique ; des copies du registre des actionnaires, valable en droit, ou, à défaut, des procès-verbaux, signés par tous les actionnaires, de la dernière assemblée générale précédant l'acte authentique de donation dont ressort sans équivoque les participations visées à l'article 2.8.6.0.3, §1 ; une copie de la dernière déclaration fiscale introduite par le donateur pour l'impôt des personnes physiques pour ce qui concerne les entreprises familiales une copie des statuts coordonnés, tels qu'en vigueur à la date de l'acte authentique de donation (art. 3.12.3.0.1, § 5, alinéa 2 VCF)Si une précédente attestation est obtenue conformément à l'article 3.12.0.0.1 VCF, les pièces ne doivent plus être systématiquement transmises. Dans ce cas, vous pouvez renvoyer à l'attestation dans l'acte et/ou dans le champ commentaires libre dans eRegistration. Si Vlabel souhaite des infos supplémentaires, il faudra le demander de manière complémentaire.Si la déclaration fiscale était effectuée par le notaire (cf. art. 3.13.1.2.1, alinéa 1er VCF), il vaut mieux ajouter dans cette déclaration que la demande d'application du régime de faveur et des déclarations par le notaire s'effectue au nom de parties.Déclaration fiscale des parties Hypothèse 1 : donation d'une entreprise familiale et tous les actifs donnés peuvent bénéficier de l'exemptionLes parties demandent l'application de l'exemption prévue à l'article 2.8.6.0.3, § 1 VCF et déclarent que les conditions sont remplies, à savoir la donation de \[la pleine propriété\] \[la nue-propriété\] \[l'usufruit\] des actifs investis à titre professionnel par le donateur ou son partenaire dans l'entreprise familiale.Mentions complémentaires concernant l'entreprise :1° dénomination : \#2° numéro d'entreprise : \#La valeur des actifs donnés s'élève à : \#\[Pour l'exemption, il a été obtenu une attestation le \#, portant les références suivantes : \#\]Hypothèse 2 : donation d'une entreprise familiale comprenant un bien immeuble affecté ou destiné principalement à l'habitation (et qui ne peut donc bénéficier de l'exemption)Les parties demandent l'application de l'exemption prévue à l'article 2.8.6.0.3, § 1 VCF pour une partie des actifs donnés et déclarent que les conditions sont remplies, à savoir la donation de \[la pleine propriété\] \[la nue-propriété\] \[l'usufruit\] des actifs investis à titre professionnel par le donateur ou son partenaire dans l'entreprise familiale.Mentions complémentaires concernant l'entreprise :1° dénomination : \#2° numéro d'entreprise : \#Les parties déclarent que tous les actifs décrits ci-dessus font partie de l'entreprise familiale mais que le bien immeuble suivant est affecté ou destiné principalement à l'habitation et ne peut donc bénéficier de l'exemption : \#, d'une valeur de \#La valeur des actifs exemptés s'élève à : \#\[Pour l'exemption, il a été obtenu une attestation le \#, portant les références suivantes : \#\]Hypothèse 3 : donation d'actifs qui font partie d'une entreprise familiale avec d'autres biens qui ne font pas partie de cette entreprise et qui ne peuvent donc bénéficier de l'exemptionLes parties demandent l'application de l'exemption prévue à l'article 2.8.6.0.3, § 1 VCF pour les actifs de l'entreprise familiale et déclarent que les conditions sont remplies, à savoir la donation de \[la pleine propriété\] \[la nue-propriété\] \[l'usufruit\] des actifs investis à titre professionnel par le donateur ou son partenaire dans l'entreprise familiale.Mentions complémentaires concernant l'entreprise :1° dénomination : \#2° numéro d'entreprise : \#Les parties déclarent que seule une partie des biens donnés sont des actifs investis à titre professionnel par le donateur ou son partenaire dans l'entreprise familiale et plus particulièrement les actifs décrits ci-dessus comme tels.La valeur des biens qui ne font pas partie de l'entreprise familiale s'élève à : \#La valeur des actifs exemptés s'élève à : \#\[Pour l'exemption, il a été obtenu une attestation le \#, portant les références suivantes : \#\]Hypothèse 4 : donation des actions d'une entreprise familiale et tous les biens donnés peuvent bénéficier de l'exemptionLes parties demandent l'application de l'exemption prévue à l'article 2.8.6.0.3, § 1 VCF et déclarent que les conditions sont remplies, à savoir :1° la donation de \[la pleine propriété\] \[la nue-propriété\] \[l'usufruit\] des actions d'une entreprise familiale dont le siège de direction effective est situé dans l'un des Etats membres de l'Espace économique européen2° la condition de participationMentions complémentaires concernant l'entreprise :1° dénomination : \#2° numéro d'entreprise : \#Mentions complémentaires concernant les actions :1° prénom et nom de tous les coactionnaires du donateur et leur degré de parenté avec le donateur : \#,2° nombre total d'actions : \#, 3° nature des actions : \#,4° nombre d'actions que détient le donateur avant la donation : \# \[en pleine propriété\] \[en nue-propriété\] \[en usufruit\],5° pourcentage des droits de vote que détient le donateur avant la donation : \#6° nombre d'actions que détient chaque coactionnaire \[à indiquer par coactionnaire\] : \# \[en pleine propriété\] \[en nue-propriété\] \[en usufruit\]7° pourcentage des droits de vote que détient chaque coactioannaire \[à indiquer par coactionnaire\] : \#La valeur des actions exemptées s'élève à : \#\[Pour l'exemption, il a été obtenu une attestation le \# , portant les références suivantes : \#\]Les parties déclarent que la donation porte uniquement sur les actions exemptées de la société familiale, décrites ci-dessus.La valeur des actions exemptées de la société familiale s'élève à : \#\[Pour l'exemption, il a été obtenu une attestation le \#, portant les références suivantes : \#\]Hypothèse 5 : donation des actions d'une société familiale avec d'autres biens (qui ne peuvent bénéficier de l'exemption)Les parties demandent l'application de l'exemption prévue à l'article 2.8.6.0.3, § 1 VCF et déclarent que les conditions sont remplies, à savoir :1° la donation de \[la pleine propriété\] \[la nue-propriété\] \[l'usufruit\] des actions d'une entreprise familiale dont le siège de direction effective est situé dans l'un des Etats membres de l'Espace économique européen ;2° la condition de participationMentions complémentaires concernant l'entreprise :1° dénomination : \#2° numéro d'entreprise : \#Mentions complémentaires concernant les actions :1° prénom et nom de tous les coactionnaires du donateur et leur degré de parenté avec le donateur : \#,2° nombre total d'actions : \#, 3° nature des actions : \#,4° nombre d'actions que détient le donateur avant la donation : \# \[en pleine propriété\] \[en nue-propriété\] \[en usufruit\],5° pourcentage des droits de vote que détient le donateur avant la donation : \#6° nombre d'actions que détient chaque coactionnaire \[à indiquer par coactionnaire\] : \# \[en pleine propriété\] \[en nue-propriété\] \[en usufruit\]7° pourcentage des droits de vote que détient chaque coactionnaire \[à indiquer par coactionnaire\] : \#Les parties déclarent que la donation contient également d'autres biens que des actions d'une société familiale, à savoir ...\#, d'une valeur de \#Les parties déclarent que seule une partie des biens donnés sont des actions d'une société familiale qui peuvent bénéficier de l'exemption et plus particulièrement les actions décrites ci-dessus comme telles. La valeur des biens qui ne peuvent bénéficier de l'exemption s'élève à : \#La valeur des actions exemptées de la société familiale s'élève à : \#\[Pour l'exemption, il a été obtenu une attestation le, portant les références suivantes : \#\] |