# Integratie kantoorclausules (575 Fednot-modellen) — werkdocument

De notaris leverde op 2026-07-02 een Google Drive-map aan met **575
modelclausules** (519 .docx + 56 verouderde .doc), gedownload van het
Fednot-portaal, plus een logboek (`FEDNOT~1.CSV`) met per bestand de officiële
Fednot-rubriek. **Opdracht: alle clausules zo goed mogelijk integreren in de
kantoorbibliotheek**, en pas daarna/daarnaast nieuwe gouden paden uitwerken.

- Drive-map: `1G_qjSvIGa0i8ddMJq8rdbksbJsYFqKqk` (lezen via de Google
  Drive-MCP-tools; `read_file_content` leest .docx én .doc rechtstreeks).
- Volledige wachtrij met Drive-id per bestand:
  `integratie/clausule-wachtrij.ndjson` — NDJSON: één JSON-object per regel,
  stabiel gesorteerd op `id` (dus NIET op prioriteit — selecteer op de velden
  `prioriteit`/`spoor`/`status`, nooit op regelpositie). Het bestand merget
  met `merge=union` (.gitattributes): parallelle statuswijzigingen van
  verschillende agents geven geen conflict.
- Rechtstreeks downloaden van portal.fednot.be is door de netwerkpolicy
  geblokkeerd — de Drive-map is de enige bron.

## Prioriteitsvolgorde (uitdrukkelijke instructie van de notaris, 2026-07-02)

> "Verander niets aan het gouden pad van de compromis, die werkt relatief
> goed. Voorrang is nu het gouden pad van de verkoopakte, en vervolgens het
> gouden pad van de andere vastgoedakten, dan schenkingen, dan
> huwelijkscontracten, dan zorgvolmachten, dan volmachten en dan de rest."

| Spoor | Inhoud | Aantal |
|---|---|---|
| **P1 verkoopakte** | Verkoop uit de hand (28), alle overdrachtsattesten Administratief recht per gewest (bodem, energie/EPB, asbest, tanks, bos, natuur, RO, …), registratierechten (VL/WAL/BXL/federaal), voorkooprecht-matrixcellen, keuring elektriciteit, Heldere-Taal-modellen | 303 |
| **P2 vastgoedakten-overig** | Openbare verkoop/Biddit, erfdienstbaarheden, pacht, (appartements)mede-eigendom, opstal, erfpacht, vruchtgebruik, aanwas, onverdeeldheid, gerechtelijke verkoop | 73 |
| **P3 schenkingen** | Schenkingsclausules burgerrechtelijk + fiscaal (informatieplicht, progressievoorbehoud, teruggave) | 8 |
| **P4 huwelijkscontracten** | Gemeenschap/scheiding van goederen, verrekenbedingen, Heldere-Taal-huwelijksovereenkomsten (NL/FR) | 14 |
| **P5 zorgvolmachten** | Meerderjarige onbekwamen + zorgvolmachtclausules | 9 |
| **P6 volmachten** | Lastgeving, bijzondere volmachten, eSuccession-volmachten | 9 |
| **P7 rest** | Vennootschapsrecht (81), erfrecht/nalatenschap, EOT, notarieel recht (verschijningsformules, slotverklaringen), IPR | 159 |

## Werkwijze per batch (± 15–20 bestanden)

1. Neem `te-doen`-bestanden van het laagste open spoor uit
   `clausule-wachtrij.ndjson` (filter op `spoor`/`prioriteit`/`status`; de
   regelvolgorde is id-sortering en zegt niets over prioriteit).
2. Lees elk bestand via de Drive-MCP (`read_file_content` met het `id`).
3. Toets af tegen de bestaande bibliotheek (`data/modeldocumenten/onderdelen/`):
   - **Bestaat het onderwerp al** (bv. bodem, asbest, beschrijving onroerend
     goed)? → breid het bestaande onderdeel uit met een **hypothese/variant**;
     nooit een tweede, parallelle clausule (AGENTS.md).
   - **Nieuw onderwerp?** → nieuw modelonderdeel in het juiste themabestand,
     met `{{parameter}}`-plaatshouders volgens de bestaande conventies.
   - **NL/FR-pariteit**: tweetalige bestanden ("… - …") leveren meteen de
     FR-spiegel (`vertalingVanId`, identieke variant-ids).
4. Zet de status in `clausule-wachtrij.ndjson` op `verwerkt` (met het/de
   onderdeel-id(s)) of `overgeslagen` (met reden, bv. dubbel van reeds
   verwerkt bestand of niet-clausule zoals een stappenplan). Bewerk enkel de
   regel(s) van de betrokken id's — herformatteer of hersorteer nooit het hele
   bestand. Canoniek recept (behoudt vorm en volgorde):

   ```python
   import json
   PAD = "integratie/clausule-wachtrij.ndjson"
   VELDEN = ["id", "titel", "formaat", "rubriek", "rubriekBron", "prioriteit", "spoor", "status", "notitie"]
   WIJZIG = {"<drive-id>": {"status": "verwerkt", "notitie": "onderdeel-id(s) + korte toelichting"}}
   rijen = [json.loads(r) for r in open(PAD)]
   with open(PAD, "w") as f:
       for rij in rijen:
           rij.update(WIJZIG.get(rij["id"], {}))
           f.write(json.dumps({k: rij[k] for k in VELDEN if k in rij}, ensure_ascii=False) + "\n")
   ```
5. `npm run poort` → commit → `npm run duw`. Kleine, frequente commits.

## Uitbreiding (2026-07-03): heldere-taal-verkoopakte voor de drie gewesten

Op vraag van de notaris is `verkoopakte-heldere-taal(-fr)` uitgebreid van een
Waals-only model naar een driegewestenmodel. De gewestrubrieken voor
Vlaanderen en Brussel zijn EIGEN KANTOORREDACTIES (nazicht: na_te_kijken),
opgebouwd uit (1) de Waalse akte als structuurbasis, (2) de VL/BXL-varianten
uit de heldere-taal-compromissen omgezet naar akte-taal en (3) de bestaande
kantoorclausules. Nieuwe onderdelen (NL + FR, telkens gespiegeld):
hta-energie-vlaanderen/-brussel, hta-stedenbouw-vlaanderen/-brussel,
hta-overstroming-erfgoed-natuur-vlaanderen, hta-bodem-asbest-vlaanderen,
hta-milieu-bodem-brussel, hta-voorkoop-premies-vlaanderen-brussel en
hta-fiscale-verklaringen-vlaanderen/-brussel (bestanden
heldere-taal-akte-gewesten.ts + -fr.ts).

## Batch 1 — TWEEDE CORRECTIE (2026-07-03): de échte heldere-taal-VERKOOPAKTE bestaat wél, maar enkel voor het Waals Gewest

De correctie hieronder (6 × "04.01.0x" = compromis) klopt, maar veralgemeende
te ver: de twee bestanden die in de verouderde sectie als "duplicaten" van
04.01.03/04.01.06 werden aangezien, zijn **géén duplicaten en géén
compromis** — integraal gelezen (Drive-MCP, 2026-07-03) en het zijn de
authentieke AKTEN:

- `Model verkoopakte in heldere taal - goed gelegen in het Waals Gewest.docx`
  — "Verkoopakte Waals Gewest V.5": begint met "VERKOOPAKTE / IN HET JAAR #. /
  Voor #, notaris te #…" en eindigt op "WAARVAN AKTE … hebben de comparanten
  samen met Ons, Notaris getekend";
- `Modèle acte de vente en langage clair - bien situé en Région wallonne.docx`
  — "Acte de vente Région wallonne V.5", zelfde structuur ("ACTE DE VENTE …
  DONT ACTE").

Fednot's heldere-taal-akte bestaat dus (vooralsnog) **enkel voor het Waals
Gewest**. Beide bestanden zijn geïntegreerd als het tweetalige modeldocument
`verkoopakte-heldere-taal` / `verkoopakte-heldere-taal-fr` (akteType
"verkoopakte - heldere taal") met 28 nieuwe `hta-*`-onderdelen in
`data/modeldocumenten/onderdelen/heldere-taal-akte.ts` + `-fr.ts` (NL/FR-
pariteit bewaakt; de beschrijving van het goed loopt via de verplichte
clausule `beschrijving-onroerend-goed(-fr)`).

De piste hieronder (`verkoopakte-woning-fr` als rechtstreekse vertaling van
het kantoormodel) blijft daarnaast zinvol en geclaimd: zij dicht de
dekking-gaten `verkoop-met-krediet/-zonder-krediet:ontwerp-fr` (die op het
kantoormodel meten) en dekt alle gewesten; het heldere-taal-model is de
officiële Fednot-tekst voor Waalse dossiers.

## Batch 1 (P1 verkoopakte) — CORRECTIE (2026-07-03): de 6 bestanden hieronder zijn GEEN akte-bron

**Geverifieerd door alle 6 bestanden effectief te lezen (Drive-MCP,
2026-07-03): ondanks hun bestandsnaam ("Model Heldere Taal"/"Modèle Langage
Clair … goed gelegen in …") bevatten alle 6 bestanden de COMPROMIS
("VERKOOPOVEREENKOMST"/"COMPROMIS DE VENTE"), niet de authentieke akte.** Elk
bestand sluit af met de voettekst "Verkoopovereenkomst – <gewest>"/"Compromis
de vente – <région>" en verwijst voortdurend vooruit naar "de notariële
verkoopakte" als een nog te ondertekenen, afzonderlijk document. Fednot's
"Model Heldere Taal"/"Modèle Langage Clair"-initiatief dekt — voor zover uit
deze 575 bestanden blijkt — enkel de compromis, niet de akte; dat is ook
inhoudelijk logisch (heldere taal is vooral relevant voor het document dat
partijen zelf ondertekenen zonder de notaris die het voorleest).

**Gevolg voor de FR-spiegel-gaten** (`verkoop-met-krediet:ontwerp-fr` /
`verkoop-zonder-krediet:ontwerp-fr`): deze worden NIET gedicht met een nieuw
`verkoopakte-heldere-taal`-model uit deze bronnen. In plaats daarvan wordt
`verkoopakte-woning-fr` opgebouwd als rechtstreekse FR-spiegel (recept 3,
DRAAIBOEK-GOUDEN-PAD.md) van het bestaande NL-kantoormodel
`verkoopakte-woning`, onderdeel per onderdeel vertaald — zie
`data/modeldocumenten/onderdelen/frans.ts`. De 6 bestanden zijn in
`clausule-wachtrij.ndjson` op `overgeslagen` gezet (reden: compromis-inhoud,
geen akte — mogelijk wel nuttig als latere kwaliteitscontrole van de
bestaande `verkoopovereenkomst-heldere-taal(-fr)`-clausules, maar dat is een
apart traject).

De volledige verbatim-tekst van alle 6 bestanden staat, voor wie de
compromis-clausules later wil vergelijken, in
`/tmp/claude-0/.../scratchpad/fednot_akte_{vlaanderen,brussel,wallonie,fr_flandre,fr_bruxelles,fr_wallonie}.txt`
(sessiegebonden scratchpad — niet in git; bij twijfel opnieuw ophalen via de
Drive-id's hieronder).

Oorspronkelijke (onjuiste) veronderstelling, ter referentie:

<details>
<summary>Verouderd — bestanden bevatten in werkelijkheid de compromis</summary>

Kern van de batch: de **Heldere-Taal-verkoopakte** zelf. De map bevat het
officiële Fednot-model per gewest en per taal — dé bron om (a) een
`verkoopakte-heldere-taal`-modeldocument te bouwen naast het bestaande
kantoormodel `verkoopakte-woning`, en (b) de FR-spiegel-gaten
`verkoop-met-krediet:ontwerp-fr` / `verkoop-zonder-krediet:ontwerp-fr` te
dichten met officiële Franse tekst in plaats van eigen vertaling:

- `04.01.01. Model Heldere Taal - goed gelegen in Brussels Hoofdstedelijk Gewest_1.docx`
- `04.01.02. Model Heldere Taal - goed gelegen in Vlaams Gewest_1.docx`
- `04.01.03. Model Heldere Taal - goed gelegen in Waals Gewest_1.docx` (+ duplicaat "Model verkoopakte in heldere taal - goed gelegen in het Waals Gewest.docx")
- `04.01.04. Modèle Langage Clair - bien situé en région de Bruxelles-Capitale_1.docx`
- `04.01.05. Modèle Langage Clair - bien situé en Région flamande_1.docx`
- `04.01.06. Modèle Langage Clair - bien situé en Région wallonne_1.docx` (+ duplicaat "Modèle acte de vente en langage clair - bien situé en Région wallonne.docx")

Zelfde aanpak als bij het compromis: de drie gewestversies samenvoegen tot
één model met gewestvarianten, NL en FR in pariteit.

Overige bestanden van de rubriek "Vastgoedrecht — Verkoop uit de hand", met
hun vermoedelijke doel (te bevestigen bij lezing):

| Bestand | Doel in de bibliotheek |
|---|---|
| Aangifte - aanvaarding eigendomstitel | `oorsprong-eigendom` — hypothese |
| Besloten vennootschap …, Naamloze vennootschap(…), BVBA strijdig belang … (4×) | `identiteit-partijen` (rechtspersoon) + `vertegenwoordiging-volmacht` — hypotheses verkoop door vennootschap/strijdig belang |
| Gedwongen mede-eigendom – kavel — clausule authentieke akte (NL + FR .doc) | `mede-eigendom-syndicus` (+ FR-spiegel) |
| Gedwongen mede-eigendom – kavel — clausules verkoopovereenkomst (NL + FR .doc) | **uitgesteld** — compromis is bevroren |
| Door bestemming van de huisvader | `erfdienstbaarheden-bijzondere-voorwaarden` — hypothese |
| Federaal KLIM | `veiligheidsattesten-stookolie-klim` — variant |
| Geen waarborg kadastrale beschrijving | `beschrijving-onroerend-goed` — hypothese (nooit een parallelle clausule) |
| Gesplitste verkoop of schenking blote eigendom/vruchtgebruik | `vruchtgebruik-gesplitste-aankoop` — uitbreiding |
| Onherroepbaar aankoopbod Heldere Taal (NL + FR, Waals Gewest) | nieuw modeldocument `aankoopbod-heldere-taal(-fr)` |
| Model WOP Heldere Taal (VL) + Promesse de vente-achat réciproque (FR) | nieuw modeldocument wederzijdse verkoop-/aankoopbelofte (NL/FR) |
| Modelakte minnelijke ontbinding VCF | nieuw modeldocument (minnelijke ontbinding verkoop, teruggave VCF) |
| Ongevallenverzekering notariaat | lezen — vermoedelijk slotbepaling/verzekeringsclausule akte |
| Opschortende voorwaarde belofte handlichting | `hypothecaire-toestand` — hypothese (akte-zijde) |
| Overeenkomsten van aansluiting | `nutsvoorzieningen` — uitbreiding |
| Toebehoren | lezen — akte-zijde toebehoren (compromis §2 blijft bevroren) |
| Verkoop door een echtgenoot van een gemeenschappelijk goed | `identiteit-partijen`/`instemming-partner-gezinswoning` — hypothese |
| Verkoop van de gezinswoning | `instemming-partner-gezinswoning` — uitbreiding |
| Wederbelegging | `wederbelegging-verklaring-partner` — uitbreiding |

</details>

## Spelregels

- **Het gouden pad van de compromis blijft onaangeroerd** — clausules die ook
  het compromis zouden raken, worden enkel aan de bibliotheek toegevoegd,
  zonder het compromis-modeldocument te wijzigen.
- Statuswijzigingen in `clausule-wachtrij.ndjson` zijn klein en frequent —
  dankzij `merge=union` mergen parallelle wijzigingen aan verschillende
  regels conflictvrij. Wijzigen twee agents DEZELFDE regel, dan laat
  union-merge beide versies staan (twee regels met hetzelfde `id`):
  ontdubbel dan door de meest gevorderde status te behouden
  (verwerkt/overgeslagen > te-doen; zelfde principe als de ratchets) en
  notities samen te voegen. Duplicaat-check:
  `python3 -c "import json,collections; ids=[json.loads(r)['id'] for r in open('integratie/clausule-wachtrij.ndjson')]; print([i for i,n in collections.Counter(ids).items() if n>1])"`
- Grote batches claim je in `WERVEN.md`.
- De rubriek `rubriekBron: "trefwoord-voorlopig"` is een gok op de titel;
  bevestig of corrigeer ze bij het lezen van het bestand.

## Afgerond: bodem Brussels Hoofdstedelijk Gewest

De 12 bestanden rond de bodeminventariscategorieën 0/1-2/3-4a-4b-4c (akte/
onderhands, met/zonder gedwongen mede-eigendom) zijn verwerkt in
`bodemdecreet-brussel` / `-fr` (16 varianten, samengevoegd met een
parallelle integratiepoging van een andere sessie — zie commit c77f6f6).
De Brusselse erfgoed-/inventarisclausules zijn verwerkt in
`niet-uitgebate-bedrijfsruimten-brussel` en `onroerend-erfgoed-brussel`
(+ -fr).

## Eerstvolgende grote werf: nieuwe modeldocumenten "aankoopbod" en "WOP"

Vier bestanden in `integratie/drive-backup/2026-07-02-backup-modellen-e-notariaat/`
zijn **geen losse clausule maar een volledig nieuw modeldocument** — dus
géén clausule-batch, wel een nieuw aktetype volgens `DRAAIBOEK-GOUDEN-PAD.md`:

- `model-heldere-taal-onherroepbaar-aankoopbod-waals-gewest.md` (NL, 11 KB) +
  `modele-langage-clair-offre-irrevocable-dachat-region-wallonne.md` (FR,
  11 KB): "Onherroepbaar aankoopbod" (Waals Gewest V.3) — eenzijdig bindend
  aankoopbod, andere juridische aard dan de compromis (geen wederzijdse
  overeenkomst maar een aanvaardbaar bod). Beheersbare omvang — geschikt als
  eerste nieuw modeldocument uit deze reeks.
- `model-wop-heldere-taal-goed-gelegen-in-vlaams-gewest.md` (NL, 117 KB) +
  `promesse-de-vente-achat-reciproque-bien-situe-en-region-flamande.md` (FR,
  121 KB): wederzijdse verkoop-/aankoopbelofte (Vlaams Gewest) — zeer
  omvangrijk, vermoedelijk vergelijkbaar met een volledige compromis qua
  clausuledekking. Vereist een eigen, aparte werf (niet combineren met de
  aankoopbod-werf); volg het draaiboek laag voor laag (onderdelen → model →
  gouden pad → tests) zoals bij `verkoopakte-heldere-taal` eerder deze
  sessie.

Beide blijven `status: "te-doen"` in `clausule-wachtrij.ndjson` (geen
clausule-integratie mogelijk zolang het modeldocument niet bestaat).

Een derde kandidaat van hetzelfde type is intussen geïdentificeerd:
`verkavelingsakte.md` (NL, Vlaams Gewest, Commissie Clausules VlaNot, mei
2025) + `acte-de-lotissement.md` (FR) — een volledig **model
verkavelingsakte** (verdeling van een terrein in loten voor woningbouw,
art. 4.2.16 VCRO, met bijlagen/stedenbouwkundige voorschriften/bosdecreet-
compensatieplicht). Ook dit is geen losse clausule maar een nieuw aktetype;
blijft `status: "te-doen"`, eigen werf nodig.

## Nieuwe bron (2026-07-12): "Kantoormodellen Tervuren" — 1323 eigen kantoormodellen

Naast de 575 Fednot-modellen hierboven staat op Drive ook de map **"Kantoormodellen
Tervuren"** (id `18YFkgpIChtu42khyGbrwuPIf_6HU5rDB`, backup 2026-07-02) — de
eigen modellenbibliotheek van het kantoor zelf ("Modellen CD"), gestructureerd
in dezelfde 5 thema's als `data/modeldocumenten/modellen/` (0. Algemeen,
1. Familie, 2. Vastgoed, 3. Vennootschappen, 4. Fiscaal). Deze map stond tot
2026-07-12 op 0% in `clausule-wachtrij.ndjson` — enkel gebackupt, nooit
gecatalogeerd. Op uitdrukkelijk verzoek van de notaris nu wél gecatalogeerd:
recursief doorzocht (2166 bestanden gevonden), waarvan **843 bestanden zonder
herkenbaar model-prefix** (snelkoppelingen `.lnk`, Word-vergrendelingsbestanden
`~$…`, vergaderverslagen, zuiver administratieve kantoorprocedures zoals
Onthaal/Outlook/Antiwitwas/Digitale handtekening) **bewust NIET** in de wachtrij
opgenomen — dit zijn geen clausulekandidaten. De overige **1323 bestanden**
zijn toegevoegd als nieuwe regels, `status: "te-doen"`, `rubriekBron:
"kantoormodellen-tervuren"`, spoor `kantoormodellen-{algemeen|familie|vastgoed|
vennootschappen|fiscaal}` naargelang het thema.

**Prioriteit binnen dit nieuwe spoor (uitdrukkelijke instructie van de notaris,
2026-07-12), volgens de bestandsnaamconventie van het kantoor**
(`data/modeldocumenten/README.md`, sectie "Workflow"):

| prefix | betekenis | `prioriteit` | aantal |
|---|---|---|---|
| `MOD`/`MODCL`/`MODBRIEF` | volwaardig, operationeel model (hypotheses + knipperlichten aanwezig) | **1** (hoogste) | 242 |
| `VB`/`VBCL`/`VBBRIEF` | voorbeeld, louter ter inspiratie — mogelijk onvolledig (hypotheses/knipperlichten kunnen ontbreken) | 3 | 962 |
| `FORM`/`CHECKLIST`/`INFO` | ondersteunend document, geen clausule op zich | 6 | 119 |

De prefix-classificatie is mechanisch afgeleid uit het eerste deel van de
bestandsnaam (langste-match-eerst op `MODBRIEF`/`VBBRIEF`/`MODCL`/`VBCL`/`MOD`/
`VB`/`FORM`/`CHECKLIST`/`INFO`, hoofdlettergevoelig — een kleine letter
"model"/"modèle" matcht dus niet per ongeluk met "MOD"). Bij het verwerken van
een `VB`-bestand: **kritisch nalezen** (mogelijk ontbrekende hypotheses/
knipperlichten, zie opdracht notaris), nooit blind overnemen zoals bij een
`MOD`-bestand.

Werkwijze verder identiek aan de Fednot-batches hierboven (stap 1-5): laagste
open `prioriteit` binnen dit spoor eerst, `read_file_content` via Drive-MCP,
toetsen tegen de bestaande bibliotheek, `verwerkt`/`overgeslagen` zetten met
onderdeel-id(s)/reden, `npm run poort` → commit → `npm run duw`.

## Nog niet verwerkt (2026-07-04): COBRA Brussels compromis-informatieplicht

`onderhandse-verkoopovereenkomst.md` (COBRA, 1 september 2019) is een zeer
omvangrijke Brusselse compromis-clausule "informatieplicht" (stedenbouw,
onteigening, voorkooprecht, leegstand/verlaten gebouw, Huisvestingscode,
Register Onroerend Erfgoed, verdeling/verkaveling — tientallen geneste
hypotheses). Blijft bewust `status: "te-doen"`: het compromis-model zelf mag
niet gewijzigd worden (AGENTS.md), dus dit zou als apart, themaoverstijgend
onderdeel moeten worden toegevoegd — dat vergt een eigen, zorgvuldige werf
in plaats van een gehaaste verwerking tussen kleinere clausules door.
